TrÆ°á»›c thá»±c trạng thủy sản nhiá»…m Ä‘á»™c do ô nhiá»…m môi trường gây nguy hại cho sức khỏe thì mô hình nuôi cá chép theo quy chuẩn VietGap Ä‘ang mở ra hÆ°á»›ng Ä‘i má»›i, đảm bảo nguồn thá»±c phẩm an toàn, chất lượng tốt mà giá thành lại cao.

Mô hình nuôi cá chép VietGap Ä‘ang là hÆ°á»›ng Ä‘i má»›i giúp tăng thu nhập cho người nuôi và đảm bảo an toàn thá»±c phẩm cho người tiêu dùng

Đã xa rồi cái thời nuôi cá chép theo kiểu tận dụng nguồn phân tÆ°Æ¡i từ gia súc làm thức ăn cho cá để rồi làm ô nhiá»…m nguồn nÆ°á»›c, tăng nguy cÆ¡ dịch bệnh cho con cá chép và mất an toàn thá»±c phẩm. Hiện, để nâng cao năng suất, hiệu quả cho người nuôi mà lại đảm bảo an toàn thá»±c phẩm phục vụ cho nhu cầu sá»­ dụng thá»±c phẩm sạch của người tiêu dùng thì các cÆ¡ sở nuôi cá Ä‘ang chuyển dần sang áp dụng quy chuẩn VietGap trong nuôi cá nÆ°á»›c ngọt, trong Ä‘ó có nuôi cá chép. Và để kỹ thuật nuôi cá chép theo quy chuẩn VietGap đảm bảo an toàn thá»±c phẩm, lại cho năng suất cao, người nuôi cá cần tuân thủ những hÆ°á»›ng dẫn dÆ°á»›i Ä‘ây.
 

Đối vá»›i bất kỳ cÆ¡ sở nuôi cá chép VietGap ở địa phÆ°Æ¡ng nào cÅ©ng cần phải tuân thủ các yêu cầu chung về Ä‘iều kiện ao nuôi, Ä‘iều kiện nguồn nhân lá»±c để đảm bảo an toàn kỹ thuật, an toàn thá»±c phẩm và đảm bảo kiểm soát ô nhiá»…m môi trường.
 

Ao nuôi cá chép phải nằm trong vùng, khu nuôi trồng thủy sản tập trung Ä‘ã được quy hoạch của địa phÆ°Æ¡ng, có hệ thống kênh cấp thoát nÆ°á»›c riêng biệt. Đồng thời, ao phải có nguồn nÆ°á»›c sạch, không ảnh hưởng ô nhiá»…m môi trường bởi các nhà máy công nghiệp, cÆ¡ sở sản xuất hóa chất, ô nhiá»…m hóa chất nông nghiệp, nÆ°á»›c thải sinh hoạt…
Bên cạnh Ä‘ó, cần phải có giấy chứng nhận quyền sá»­ dụng đất hoặc hợp đồng thuê khoán mặt nÆ°á»›c để nuôi trồng thủy sản (có xác nhận của chính quyền địa phÆ°Æ¡ng). Diện tích ao nuôi cá chép VietGap phải đạt từ 3.000 – 10.000m2, Ä‘á»™ sâu 1,5 – 2m, bờ ao chắc chắn, không bị rò rỉ, có hệ thống máy quạt nÆ°á»›c và ao phải có bảng biển.
Đặc biệt, tuyệt đối không được nuôi gia súc, gia cầm cho thải phân trá»±c tiếp xuống ao nuôi. Khu vá»±c ao nuôi cá chép phải đảm bảo vệ sinh, tách biệt vá»›i khu làm việc, nghỉ ngÆ¡i sinh hoạt của con người, có kho chứa thức ăn, thuốc và phải đảm bảo an toàn vệ sinh thú y. Ngoài ra, phải có thiết bị kiểm tra các yếu tố môi trường để kiểm soát và có hồ sÆ¡ ghi chép thông tin về các hoạt Ä‘á»™ng trong quá trình nuôi để lÆ°u giữ ít nhất 2 năm.

Trong thời gian nuôi đến khi khai thác cần theo dõi kỹ các thông số môi trường, dịch bệnh, tiêu chuẩn kỹ thuật về cá chép

 

Đối vá»›i người lao Ä‘á»™ng làm việc tại các cÆ¡ sở nuôi cá chép VietGap, ngoài các Ä‘iều kiện chung quy định trong luật thì cần phải có những Ä‘iều kiện riêng Ä‘áp ứng được nhu cầu công việc. Và má»™t trong những Ä‘iều kiện cần và đủ là người quản lý cÆ¡ sở nuôi cá chép VietGap phải được tập huấn về tiêu chuẩn, quy trình kỹ thuật nuôi theo VietGap, biện pháp quản lý môi trường, phòng trị bệnh và kiểm soát các mối nguy trong nuôi trồng thủy sản. Đồng thời, người lao Ä‘á»™ng phải được tập huấn về quy trình nuôi và an toàn lao Ä‘á»™ng. Bên cạnh Ä‘ó, người nuôi phải hiểu về cá chép, biết được tập tính, thói quen và sở thích ăn mồi của con cá chép. Có nhÆ° vậy má»›i có thể vận dụng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật VietGap trong quá trình nuôi dưỡng, chăm sóc loài cá chép sành săn khó tính này.
 

Bên cạnh các yêu cầu kỹ thuật chung thì nuôi cá chép VietGap còn phải tuân thủ các quy trình nuôi an toàn thá»±c phẩm nhÆ° việc chuẩn bị ao nuôi, thả cá chép giống, chăm sóc, quản lý, phòng bệnh…

Chuẩn bị ao nuôi: Sau khi kết thúc vụ nuôi phải cải tạo ao. Vá»›i những ao nhiều bùn cần nạo vét bùn Ä‘áy ao, chỉ để lá»›p bùn từ 15 - 20cm, phát quang bờ, san lấp các hang hố, tạo Ä‘á»™ phẳng của Ä‘áy ao. Có thể dùng vôi nông nghiệp để cải tạo Ä‘áy ao và diệt khuẩn gây hại cho cá. Liều lượng vôi nông nghiệp dùng từ 10 -12kg/100m2 rắc đều và phÆ¡i nắng 5 - 7 ngày, sau Ä‘ó lấy đủ lượng nÆ°á»›c sạch vào ao, khoảng từ 1,5 – 2 m. Trong quá trình lấy nÆ°á»›c cần dùng lÆ°á»›i lọc cá tạp vào ao.

Thả con cá chép giống: Về cá chép giống Ä‘em thả phải có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất tại những cÆ¡ sở có kiểm soát chất lượng cá chép bố, mẹ và có quy trình sản xuất theo quy định. Ngoài ra, hình thức con cá chép giống phải có màu sắc sáng, kích cỡ cá chép giống đồng đều, cÆ¡ thể cân đối và đặc biệt không có dấu hiệu mắc bệnh, Ä‘ã được kiểm dịch. Trong quá trình chuyển cá giống về ao nuôi cần vận chuyển nhẹ nhàng để tránh xây xát. TrÆ°á»›c khi thả con cá chép giống xuống ao nuôi phải tắm cho cá bằng nÆ°á»›c muối loãng hoặc dung dịch thuốc tím trong khoảng 5 phút. Và phải thả cá khi trời mát, không nắng nóng hay mÆ°a to, thả cá chép giống vá»›i mật Ä‘á»™ 1,2 - 1,5 con/m2, quy cỡ cá thả 100-150g/con. Thời gian nuôi có thể 6 tháng – 1 năm/vụ.

Về cá chép nuôi theo quy chuẩn VietGap thì từ 6 tháng đến 1 năm là có thể thu hoạch và cho chất lượng thÆ¡m ngon, an toàn

Chăm sóc và quản lý cá chép VietGap: Nói về cá chép nuôi VietGap thì quá trình chăm sóc và quản lý cần tỉ mỉ hÆ¡n so vá»›i cá nuôi thông thường. Thức ăn cho cá chép nuôi kiểu VietGap có sá»± kết hợp giữa thức ăn công nghiệp và thức ăn lấy từ thiên nhiên nhÆ° các sản phẩm nông nghiệp. Còn đối vá»›i thức ăn công nghiệp phải có nguồn gốc rõ ràng, đảm bảo chất lượng theo quy định, phù hợp vá»›i từng giai Ä‘oạn phát triển của cá. Đặc biệt, không cho cá chép nuôi VietGap ăn thức ăn nấm mốc, biến chất, bảo quản không Ä‘úng quy định, không sá»­ dụng hormone, chất kích thích tăng trưởng trong quá trình nuôi. Ngoài ra, cần kiểm tra thường xuyên các yếu tố môi trường để có biện pháp xá»­ lý kịp thời. Nên định kỳ khá»­ trùng nÆ°á»›c ao, môi trường ao nuôi và môi trường xung quanh ao bằng vôi nông nghiệp, chế phẩm sinh học và các loại thuốc khá»­ trùng trong danh mục cho phép khi nuôi cá chéo theo tiêu chuẩn VietGap nhÆ° iodine, vicato, chlorine. Cần thường xuyên theo dõi hoạt Ä‘á»™ng bắt mồi của cá để nắm bắt tình hình sức khỏe và có biện pháp xá»­ lý kịp thời nếu chẳng may cá chép nhiá»…m bệnh.

Phòng và trị bệnh cho cá chép VietGap: PhÆ°Æ¡ng pháp phòng bệnh về cá chép bắt đầu từ giai Ä‘oạn chuẩn bị ao nuôi, lấy nÆ°á»›c vào ao, vệ sinh môi trường nuôi cá và tắm nÆ°á»›c muối loãng trÆ°á»›c khi thả con cá chép giống. Tiếp Ä‘ó là phòng bệnh định kỳ tháng, nhất là những tháng giao mùa cần trá»™n thuốc thảo dược, vitamin C và khoáng chất vào thức ăn cho cá chép để giúp chúng tăng cường sức đề kháng. Và khâu khá»­ trùng để diệt khuẩn nguồn nÆ°á»›c cÅ©ng cần định kỳ 15 ngày/lần để quá trình phòng bệnh cho cá thêm hiệu quả. Tuy nhiên, trong trường hợp làm các biện pháp phòng ngừa mà cá vẫn bị bệnh thì cần có biện pháp Ä‘iều trị kịp thời. Nên dùng thuốc Ä‘iều trị và phác đồ Ä‘iều trị theo sá»± chỉ dẫn của chuyên gia, kỹ thuật thủy sản. Và việc sá»­ dụng thuốc, hóa chất, chế phẩm sinh học phòng trị bệnh trong quá trình nuôi cá chép theo tiêu chuẩn VietGap cần nằm trong danh mục cho phép và có sá»± hÆ°á»›ng dẫn của những kỹ thuật viên có chuyên môn.
Ngoài ra, người nuôi cá chép theo quy trình VietGap cần có sổ ghi chép nhật ký để theo dõi các thông tin kỹ thuật, sá»± biến Ä‘á»™ng của yếu tố môi trường, dịch bệnh… trong suốt quá trình nuôi để có thể kiểm soát được chất lượng, hiệu quả.
Nuôi cá chép VietGap có Ä‘iểm nhiều Ä‘iểm khác biệt so vá»›i nuôi cá chép theo cách thông thường. Tuy nhiên, Ä‘iểm khác biệt nổi bật nhất là người nuôi cá phải cam kết bảo vệ môi trường. Trong cam kết Ä‘ó phải có các biện pháp xá»­ lý cá chết, cá nhiá»…m bệnh để tránh gây ô nhiá»…m môi trường và lây lan dịch bệnh sang các cÆ¡ sở khác trong vùng. Bên cạnh Ä‘ó là các cam kết về xá»­ lý nguồn nÆ°á»›c thải ra môi trường, xá»­ lý chất thải rắn theo Ä‘úng quy định để đảm bảo an toàn.